Tủ sách hay nên đọc là câu hỏi chúng tôi gặp nhiều nhất. Đó cũng là câu khó trả lời nhất. Mỗi người có khẩu vị khác nhau, nên không có một danh sách chung cho tất cả. Bài này là tủ sách mà chúng tôi nghĩ nên có trên kệ của một người đọc Việt Nam. Chúng tôi kèm tiêu chí chọn để bạn tự điều chỉnh.
Tủ sách hay nên đọc: tiêu chí chọn sách vào tủ
Chúng tôi dùng ba tiêu chí. Cuốn đó có đứng vững qua thời gian không? Nó có để lại điều gì sau khi đọc, và có đáng đọc lại không? Cuốn nào đạt ít nhất hai trong ba tiêu chí thì xứng đáng có chỗ trên kệ.
Tủ sách không cần nhiều. Hai mươi cuốn bạn đọc kỹ đáng giá hơn trăm cuốn chất đống chưa mở. Hãy xem kệ sách như nơi lưu lại con người bạn, không phải nơi trưng bày.
Văn học Việt Nam nên đọc
Văn học Việt Nam có nhiều tác phẩm xứng đáng. Truyện Kiều của Nguyễn Du là đỉnh cao của thơ truyện. Chí Phèo của Nam Cao và Tắt đèn của Ngô Tất Tố là hai tác phẩm hiện thực kinh điển. Số đỏ của Vũ Trọng Phụng là tiếng cười châm biếm xã hội, còn Nỗi buồn chiến tranh của Bảo Ninh nói về chiến tranh từ ký ức của một người lính.
Nếu muốn bắt đầu nhẹ nhàng hơn, hãy đọc các tác phẩm của Nguyễn Nhật Ánh, một tác giả được nhiều thế hệ yêu thích. Chúng tôi đã có bài riêng về sách Nguyễn Nhật Ánh nên đọc cuốn nào trước cho bạn tham khảo.
Văn học nước ngoài nên đọc
Với văn học thế giới, chúng tôi gợi ý Hoàng tử bé của Saint-Exupéry, Giết con chim nhại của Harper Lee, 1984 của George Orwell. Bạn cũng nên đọc Ông già và biển cả của Hemingway. Nếu thích tiểu thuyết lớn, bạn có thể thử Trăm năm cô đơn của Gabriel García Márquez hoặc Tội ác và hình phạt của Dostoevsky.
Mỗi cuốn đều có nhiều bản dịch, và chất lượng bản dịch ảnh hưởng nhiều đến trải nghiệm. Danh sách đầy đủ hơn nằm trong bài tác phẩm kinh điển nên đọc một lần trong đời của chúng tôi.
Sách phát triển bản thân đáng giữ lại
Dòng sách này rất đông nhưng phần lớn không bền. Chúng tôi chỉ giữ lại những cuốn có ý đáng đọc lại, như Đắc nhân tâm của Dale Carnegie và Sapiens: Lược sử loài người của Yuval Noah Harari. Cuốn sau vốn là sách lịch sử nhưng thay đổi cách nhìn về loài người. Với kỹ năng đi làm, mời bạn xem bài sách kỹ năng làm việc hay.
Lưu ý rằng sách phát triển bản thân chỉ có ích khi bạn hành động. Đừng chất quá nhiều trên kệ, vì chúng dễ tạo cảm giác “mình đã làm gì đó” trong khi chưa hề thay đổi.
Sách cho thiếu nhi và tuổi teen
Với các bạn nhỏ, Dế Mèn phiêu lưu ký của Tô Hoài, Totto-chan bên cửa sổ của Kuroyanagi Tetsuko và Chuyện con mèo dạy hải âu bay của Luis Sepúlveda. Cả ba đều nhẹ nhàng mà sâu sắc. Với tuổi teen, Harry Potter là cánh cửa quen thuộc tới thế giới tiểu thuyết dài.
Bạn có thể xem thêm bài về truyện của Nguyễn Nhật Ánh. Nhiều bạn trẻ đọc xong rồi mới tìm đến các tác phẩm dài hơn.
Cách xây tủ sách cá nhân theo năm
Thay vì mua một lần cả chục cuốn, hãy đặt mục tiêu theo năm. Năm đầu, chọn mười cuốn bạn thật sự muốn đọc. Cuối năm, giữ lại những cuốn bạn thấy đáng và cho đi những cuốn còn lại. Cách này giữ cho tủ sách luôn sống, thay vì thành kho lưu trữ.
- Chia đều giữa văn học, sách kiến thức và sách nhẹ để giải trí.
- Đọc ít nhất một cuốn ngoài vùng quen thuộc mỗi năm.
- Chia sẻ sách với bạn bè, vì sách được đọc sống lâu hơn sách nằm im.
Bạn có thể xem thêm các gợi ý cho từng thể loại tại Tiểu thuyết – Văn học. Bạn cũng có thể đọc thêm về thư viện trên Wikipedia để thấy lịch sử của việc lưu giữ sách.
Những cuốn nên có nhưng ít người nhắc tới
Ngoài các cái tên quen thuộc, tủ sách tốt thường có vài cuốn bất ngờ. Một tập truyện ngắn để đọc khi chỉ có mười phút. Một cuốn về lịch sử địa phương nơi bạn sống, hay một cuốn sách nấu ăn nếu bạn có sở thích. Những cuốn này làm cho tủ sách mang dấu ấn riêng, thay vì giống hệt mọi danh sách trên mạng.
Chúng tôi cũng khuyên giữ một ngăn nhỏ cho những cuốn “chưa đọc nhưng muốn đọc”. Đừng để ngăn này đầy quá ba mươi cuốn. Khi nó đầy, bạn sẽ thấy áp lực thay vì niềm vui, và việc đọc sẽ biến thành nghĩa vụ.
Mua, mượn hay đọc bản điện tử
Không có cách nào hơn cách nào. Sách giấy hợp với những cuốn bạn muốn giữ và đọc lại. Thư viện và mượn bạn bè hợp với những cuốn bạn chưa chắc có thích hay không, còn bản điện tử tiện cho những chuyến đi. Điều quan trọng là bạn có đọc hay không, còn hình thức là chuyện của sở thích và túi tiền.
Tủ sách tốt nhất là tủ sách của chính bạn. Danh sách của chúng tôi chỉ là một điểm khởi đầu. Chúng tôi hy vọng bạn sẽ sớm thêm vào đó những cuốn riêng của mình.
