Truyện tranh Akira Toriyama gắn với tuổi thơ của nhiều thế hệ độc giả Việt Nam, từ cô bé robot Arale đến cậu bé Son Goku. Ông là một trong những tác giả manga có ảnh hưởng lớn nhất. Sự ra đi của ông để lại nhiều tiếc thương. Bài này giúp bạn hiểu ông viết gì, vẽ ra sao và nên đọc theo thứ tự nào.
Truyện tranh Akira Toriyama và vị trí trong làng manga
Akira Toriyama sinh năm 1955 và mất năm 2024. Ông ra mắt trên tạp chí Weekly Shonen Jump, nơi đã đăng hầu hết các tác phẩm lớn của ông. Ngoài manga, ông còn thiết kế nhân vật cho loạt trò chơi Dragon Quest và Chrono Trigger. Vì thế tên tuổi ông quen thuộc cả với người chơi game.
Điểm làm ông đặc biệt là sự giản dị trong tạo hình và sức bền trong cách kể chuyện. Nhân vật của ông dễ nhớ, dễ vẽ lại và truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ họa sĩ trẻ. Bạn có thể xem tiểu sử ngắn của ông trên Wikipedia.
Dr. Slump: tác phẩm làm nên tên tuổi
Dr. Slump kể về tiến sĩ Senbei Norimaki và cô bé người máy Arale trong ngôi làng đầy những nhân vật kỳ quặc. Bộ truyện nghiêng hẳn về hài hước, với nhiều trò đùa và những tình huống phi lý. Đây là tác phẩm giúp Toriyama nổi tiếng ở Nhật vào đầu thập niên 1980.
Với người đọc bây giờ, Dr. Slump là bộ truyện nhẹ đầu óc. Một số trò đùa mang màu sắc thời đó, nên bạn hãy đọc với tâm thế thoải mái. Chúng tôi thấy đây là cách tốt để biết Toriyama vẽ hài như thế nào trước khi bước vào Dragon Ball.
Dragon Ball: hành trình nhiều thế hệ
Dragon Ball bắt đầu như một câu chuyện phiêu lưu pha võ thuật lấy cảm hứng từ truyền thuyết Tây Du Ký. Cậu bé Son Goku đi tìm bảy viên ngọc rồng. Dần dần cậu trở thành chiến binh bảo vệ Trái Đất. Bộ truyện kéo dài khoảng mười năm và có bản tiếng Việt do Nhà xuất bản Kim Đồng phát hành.
Điều thú vị là Dragon Ball thay đổi giọng điệu theo thời gian. Phần đầu nhẹ nhàng, đậm chất phiêu lưu và hài hước. Phần sau chuyển sang những trận chiến quy mô lớn, nhịp nhanh và nhiều tầng sức mạnh. Nhiều độc giả thích một phần hơn phần còn lại, và đó là chuyện bình thường.
Nét vẽ và cách kể chuyện đặc trưng
Nét vẽ của Toriyama dễ nhận ra ngay. Đường nét gọn, khuôn mặt biểu cảm, máy móc và phương tiện có thiết kế riêng. Cách dàn cảnh chiến đấu của ông rõ ràng, người đọc luôn biết ai đang ở đâu và làm gì. Đây là điều không phải bộ manga hành động nào cũng làm được.
- Nhân vật thiết kế giản dị nhưng dễ nhớ.
- Nhịp truyện nhanh, ít chữ, nhiều hành động.
- Hài hước xen vào những khoảnh khắc căng thẳng.
Nên đọc theo thứ tự nào
Nếu bạn muốn trải nghiệm đầy đủ, hãy đọc Dr. Slump trước, rồi tới Dragon Ball. Nếu ít thời gian, bạn có thể đi thẳng vào Dragon Ball, đọc theo thứ tự xuất bản. Với những tác phẩm ngắn hơn của ông như Sand Land, bạn nên để sau cùng, như món tráng miệng.
Một lưu ý nhỏ: có nhiều bản phát hành với cách chia tập khác nhau. Hãy kiểm tra thông tin trên bìa để chắc chắn bạn đang đọc đúng phần tiếp theo.
Ảnh hưởng tới các mangaka đi sau
Rất nhiều tác giả manga thế hệ sau thừa nhận Dragon Ball là nguồn cảm hứng. Cách xây dựng nhân vật mạnh dần lên của ông đã thành chuẩn mực. Cách dàn cảnh trận đấu cũng vậy, và nó định hình dòng shounen. Bạn có thể thấy bóng dáng đó ở nhiều bộ manga nổi tiếng khác.
Để đọc một phong cách khác hẳn, hãy xem bài về truyện tranh của Aoyama Gosho, tác giả của Thám tử lừng danh Conan. Hai bộ manga đứng cạnh nhau cho thấy shounen có thể đi theo những hướng rất khác. Nếu muốn khám phá thể loại sách minh hoạ khác, bài light novel là gì cũng là một gợi ý đáng xem.
Vài mẹo khi sưu tầm bản in
Nếu muốn mua bản in, hãy ưu tiên bản chính thức. Bản in tốt cho nét vẽ rõ ràng, giấy bền và giữ đúng tỷ lệ trang. Bạn cũng nên kiểm tra bìa và gáy sách khi mua sách cũ. Manga thường bị gấp mép sau nhiều lần đọc. Xem thêm nhiều bài khác tại chuyên mục Light novel – Truyện tranh.
Vì sao truyện của ông vẫn đáng đọc hôm nay
Có người cho rằng manga cũ khó đọc vì nhịp độ và tạo hình đã khác. Chúng tôi lại thấy truyện của Toriyama vẫn rất dễ vào. Lý do là ông kể chuyện bằng hình ảnh rõ ràng và cảm xúc đơn giản. Đó là tình bạn, sự tò mò và ước muốn trở nên mạnh hơn. Những điều đó không lỗi thời.
Ngoài ra, đọc lại những bộ truyện này khi đã lớn mang đến một trải nghiệm khác. Bạn sẽ chú ý tới những chi tiết hài hước mà hồi nhỏ không hiểu. Bạn cũng chú ý tới cách ông xử lý tiết tấu của từng chương. Đó là lý do chúng tôi nghĩ đây là những bộ truyện đáng giữ trên kệ.
Dù bạn đọc để hoài niệm hay lần đầu khám phá, truyện của Toriyama vẫn cho cảm giác phiêu lưu hiếm có. Đó có lẽ là lý do ông vẫn được nhớ tới sau nhiều thập kỷ.
