Đọc nhiều sách cùng lúc không phải lỗi. Chúng tôi từng trò chuyện với rất nhiều độc giả, và câu chuyện nghe đi nghe lại gần như giống nhau. Bạn mở ba bốn cuốn cùng lúc, rồi đến cuối tháng chỉ còn nhớ mờ mờ vài chi tiết. Vấn đề nằm ở cách bạn sắp xếp việc đọc đó.
Vì sao nhiều người đọc được nửa cuốn rồi bỏ dở
Chúng tôi thường gặp một kịch bản quen thuộc. Bạn mua một cuốn tiểu thuyết. Rồi bạn bè nhắc đến một cuốn kỹ năng. Sau đó bạn nhận thêm một tập tản văn được khen rầm rộ trên mạng. Ba tuần sau, đầu giường đã có bốn cuốn mở dở. Đến cuối tháng, bạn không còn nhớ nhân vật nào đang làm gì ở cuốn nào.
Nguyên nhân khá đơn giản. Não bạn phải liên tục chuyển qua lại giữa những thế giới khác nhau. Mỗi cuốn có giọng văn riêng, hệ thống khái niệm riêng và nhịp đọc riêng. Đổi qua đổi lại nhiều lần trong ngày khiến bạn mệt, và thông tin chưa kịp lắng xuống để thành trí nhớ thật sự.
Đọc song song khác gì đọc tràn lan
Đọc song song là đọc có chủ đích. Mỗi cuốn đảm nhận một vai trò rõ ràng. Bạn luôn biết vì sao hôm nay mình mở nó ra.
Nếu cần một cuốn để suy ngẫm và một cuốn để giải trí nhẹ, hai cuốn đó không tranh chỗ nhau.
Đọc tràn lan thì khác. Cuốn nào hứng thì cầm lên, không có khung nào giữ lại. Lúc đầu cảm giác ấy khá vui. Nhưng khi số trang chồng lên nhau, nó dần biến thành áp lực. Rồi bạn bắt đầu né cả những cuốn từng rất thích.
Ranh giới này giúp bạn tự quyết định số cuốn đang mở. Hãy thử tự hỏi: cuốn này đang làm gì cho mình? Nếu câu trả lời còn mơ hồ, có lẽ nó nên được gác lại vài tuần.
Chia sách theo vai trò: một cuốn chính, vài cuốn phụ
Cách chúng tôi hay gợi ý là chia sách thành hai nhóm. Sách chính là cuốn bạn đọc đều mỗi ngày và cần tập trung, ví dụ một tiểu thuyết dài hoặc một cuốn kỹ năng nặng lý thuyết. Sách phụ là cuốn đọc lúc rảnh, thường là tản văn, tuyển tập truyện ngắn hay sách có các chương độc lập, chương nào đọc cũng hiểu.
Gợi ý thực tế của đội ngũ là tối đa hai cuốn chính và một cuốn phụ cùng lúc. Con số nghe có vẻ ít, nhưng với đa số người đi làm, đây là giới hạn giúp giữ được mạch đọc. Chúng tôi từng thấy nhiều độc giả thu gọn từ sáu cuốn xuống ba, và họ nhận ra mình đọc xong nhiều hơn hẳn.
Khung giờ cố định giúp não quen chuyển ngữ cảnh
Khi bạn đọc vào cùng một khung giờ mỗi ngày, não bắt đầu nhận ra tín hiệu “đến giờ đọc rồi”. Đây là lý do một lịch đọc đều đặn thường hiệu quả hơn việc chỉ đọc khi nhớ ra.
Dưới đây là một lịch mẫu chúng tôi hay chia sẻ với người đi làm. Bạn có thể điều chỉnh theo nhịp sống của mình.
- Sáng trên tàu hoặc xe buýt: sách phụ, tản văn, khoảng 15 đến 20 phút.
- Giờ nghỉ trưa: sách chính đọc theo từng chương ngắn, khoảng 20 phút.
- Tối sau giờ làm: sách chính cần tập trung, dành 30 đến 45 phút.
- Trước khi ngủ: tiểu thuyết nhẹ, khoảng 15 phút.
Một mẹo nhỏ mà nhiều người thấy hiệu quả là đọc cuốn khó vào lúc tỉnh táo nhất, thường là tối sau giờ làm. Cuốn nhẹ thì để cuối ngày, khi đầu óc đã mệt và chỉ cần một câu chuyện dễ theo.
Ghi chú tiến độ để không quên mạch từng cuốn
Đây là phần nhiều người bỏ qua nhất. Nhưng theo kinh nghiệm của đội ngũ, nó quyết định việc bạn có nhớ được nội dung hay không. Mỗi cuốn nên có một trang ghi chú riêng, ghi rõ bạn đang đọc đến đâu và ý chính của những chương đã đọc.
Sau mỗi buổi đọc, bạn chỉ cần viết ba dòng tóm tắt. Ba dòng là đủ để nhớ lại mạch truyện hoặc luận điểm khi quay lại sau vài ngày. Trước khi mở sách, đọc lướt lại ghi chú sẽ giúp bạn nối mạch nhanh hơn rất nhiều, không phải lật ngược cả chương để tìm lại chỗ đang dừng.
Bạn đang đọc quá nhiều sách cùng lúc khi nào?
Có vài dấu hiệu khá rõ. Bạn đọc xong nhưng không nhớ nổi nhân vật hay luận điểm chính. Có cuốn đã mở hơn một tháng mà chưa quay lại. Hoặc mỗi lần nhìn chồng sách trên bàn, bạn thấy nặng lòng thay vì háo hức.
Cách xử lý đơn giản là tạm gác bớt. Giữ lại tối đa hai cuốn chính, phần còn lại xếp sang một bên, không cần bỏ hẳn. Cảm giác nhẹ đi thường đến rất nhanh, và bạn sẽ thấy mình quay lại đọc với tâm thế tốt hơn.
Khi nào nên đọc tuần tự, không song song
Không phải lúc nào đọc song song cũng phù hợp. Những cuốn liên quan chặt chẽ với nhau, như một bộ truyện dài nhiều phần, nên đọc đúng thứ tự để không lạc mạch. Sách khó, đòi hỏi suy nghĩ và ghi chú kỹ, cũng nên đọc riêng để tránh bị loãng sự chú ý.
Nếu bạn mới bắt đầu đọc đều đặn, hãy đi từng bước. Đọc một cuốn trước, khi thói quen đã vững mới thêm cuốn thứ hai. Đội ngũ chúng tôi thấy cách này bền hơn nhiều so với việc lao vào tất cả cùng lúc rồi bỏ cuộc sau một tháng.
Câu hỏi thường gặp
Đọc hai cuốn cùng lúc có làm giảm hiệu quả không?
Không hẳn. Nếu hai cuốn khác vai trò, một cuốn cần tập trung và một cuốn nhẹ nhàng, bạn vẫn giữ được chất lượng đọc. Điều làm giảm hiệu quả là khi hai cuốn có giọng văn và chủ đề quá giống nhau, khiến não dễ lẫn lộn chi tiết.
Nên đọc sách giấy hay ebook khi đọc nhiều cuốn song song?
Tùy thói quen của bạn. Sách giấy giúp bạn nhớ vị trí và dễ ghi chú bên lề. Ebook tiện khi đi lại nhiều, vì một thiết bị chứa được cả chồng sách. Nếu bạn hay quên mạch truyện, hãy chọn hình thức nào giúp bạn đánh dấu và quay lại nhanh nhất.
Bao lâu thì nên kết thúc một cuốn trước khi mở cuốn mới?
Không có con số chung cho mọi người. Nhưng một nguyên tắc chúng tôi hay dùng là đừng mở cuốn mới khi cuốn đang đọc còn đang nóng. Nếu bạn đã gần đến chương cuối, hãy hoàn thành trước rồi mới mở thêm.
Làm sao biết mình đang đọc quá tải?
Hãy nhìn vào ba dấu hiệu đã nói ở trên: đọc xong quên, có cuốn bỏ quên lâu ngày, và cảm giác áp lực mỗi khi thấy chồng sách. Nếu có từ hai dấu hiệu trở lên, bạn nên giảm bớt số cuốn đang mở.
Lời khuyên để bắt đầu từ hôm nay
Bạn không cần thay đổi mọi thứ cùng lúc. Chọn một cuốn chính, đặt một khung giờ cố định và viết ba dòng ghi chú sau mỗi buổi đọc. Sau hai tuần, bạn sẽ thấy mình nhớ được nhiều hơn, và việc đọc bớt giống một gánh nặng.
Nếu bạn đang tìm cuốn phù hợp để đưa vào lịch đọc, hãy xem cách chọn sách theo tâm trạng để biết nên đọc gì khi mệt hay cần động lực. Nếu bạn mới tập đọc, 12 cuốn mỏng, dễ vào là điểm khởi đầu nhẹ nhàng. Khi muốn giữ lại những cuốn đáng đọc lâu dài, tủ sách Pibook khuyên đọc là nơi đội ngũ chúng tôi chọn lọc kỹ từng đầu sách. Bạn cũng có thể tham khảo thêm cộng đồng đánh giá sách Goodreads để so sánh cảm nhận của độc giả quốc tế.